| |
|
| |
 |
Oksijen Bariyerli Pex-b Plus Borular |
|
|
|
|
| Genel Özellikleri |
|
| |
Polietilen
kroslink (PEX) borular sıcaksu hatlarında ısıtma boruları olarak
kullanılırlar. Polietilenler normal yapıları ile sıcak akışkanlara
dayanım göstermezler. Zincir yapıları kroslink yapıya dönüştürüldükleri
durumda ise çok yüksek sıcaklık dayanımı özelliğine kavuşurlar.
Yapıları artık tekrar kullanılabilen termoplastikten yapıdan
geridönüşümü olmayan termoset yapıya dönüşmüş olur.
PEX’lerin
dört tipi vardır. PEX-a peroksit yöntemi, PEX-b Silan yöntemi, PEX-c
Işınlama yöntemi ve PEX-d azot yöntemi ile elde edilenler. Bu tipler
arasındaki fark sadece; standardın talep ettiği kroslink oranıdır.
Mekanik olarak bu farkliliklar, ayni mukavemeti saglamak adina tespit
edilmistir.
PEXa ilk üretim yöntemi olup zor bir prosestir. Yeni yatirimda tercih edilmemektedir.
PEXb
silan metodudur. Zincirler arasındaki ajan molekülleri yerleştirilir ve
bu ajanlar buhar kürü uygulamasında farklı zincirler ile karbon bağları
yaparlar. Proses tüm aşamaları ile firma içerisinde tamamlandığı için
en çok tercih yöntemdir. Sıcaksu hatlarında kullanım esnasında kroslink
olmaya devam eder.
PEX-c ışınlar ile karbon atomlarından
hidrojen atomları kopartılır ve diğer zincirdeki hidrojen ile
bağlanması neticesinde zincirler birbirine çapraz bağlanmış olur.
Işınlama işlemleri üretim dışarısındaki başka yerlerde olduğundan
nakliye maliyetleri ekstradan ürün fiyatını arttırmaktadır. Gama ışını
ve elektron bombardımanı olmak üzere iki farklı ışınlama yöntemi
vardır. Işınlama dozu iyi ayarlanamadığında zincirler zarar
görebilmektedir. Ürün renk degiştirmekte ve sertleşmektedir. Gama ışını
bakterileri öldürdüğünden ürün strelize olmaktadır. Bu özelliği
sayesinde sıhhi tesisat hatlarında da tercih edilmektedir.
PEX-d azot yöntemi ile elde edilmektedir. Rekabet şartlarında üstünlük sağlayamadığından pazarda bulunmamaktadır.
PEX
boruların termoset olması ile kaynak kabiliyetleri ortadan
kalkmaktadır. Birleştirme için metal bağlantı elemanlarından istifade
edilmektedir. Metal bağlantı elemanları ilave ekipman gerektirmeyen
yüzüklü rekor tipinde olmaktadır. Rekorun anahtar ile sıkıştırılması
esnasında boru dışına geçirilen yüzük rekorun konik yapısı ile boruyu
sıkıştırarak sızdırmazlığı saglamaktadir. Avrupa ilave olarak yüzüklü
sistemi de kullanmaktadır. Bu yöntem için elektrikli sıkma aleti
yatırımı gerekmektedir. Ancak rekorlu sisteme olan bir üstünlüğü
sözkonusu değildir. |
| |
| Üretim Özellikleri |
| |
| PEX
boruları ekstrüder üretim hatlarında üretilmektedir. Ürünler 160 m
kangallar halinde paketlenmektedir. PEXb tipi kangallar halinde buhar
tanklarına konulur ve 10 saat kür uygulanır. Zincir yapılarında %65
kroslink değerine ulaşılır. Bu değere ulaşan ürün sevk edilir.Metal
bağlantı parçaları ise şirket bünyesinde tasarlanır ve yan sanayide
ürettirilir. |
| |
| Üstünlükleri |
| |
95 °C’de PN10 bar’da kullanılabilir.
Sıcaklıklar anlık olarak 120 °C’ye çıktığında da dayanım gösterir.
Yerden ısıtma sisteminde kullanılabilir.
Mobil tesisatta radyatör bağlantısında kullanilır.
Sıhhi tesisatta da kullanılabilir.
Oksijen bariyeri kaplanabilir ve havadaki oksijenin borudan suya geçmesini önler.
Kimyasallara yüksek dayanım gösterir.
Yogunluğu 0,956 gr/cm3 olduğundan hafiftir.
Rekorlar ile alet ihtiyacı olmadan kolay montaj edilir.
160 m kangal olduğundan kısa sürede ve fire vermeden döşenebilir.
Korozyon olmaz.
Mineraller ile reaksiyona girip çapı daralmaz. |
| |
| Nerede Ve Nasıl Kullanılır |
| |
Ürün
yerden ısıtma sistemlerinde ve mobil ısıtma sistemlerinde
kullanılmaktadır. Kangal olarak imal edildiğinden ve esnek yapısı ile
döşeme şekillerine uygun şekilde rahatlıkla yere uygulanır. Mobil
tesisat olarak adlandırılan radyatör sistemlerinde ise kılıf boru
içerisinde uygulanır. Kılıfın birkaç avantajı vardır. Kılıf boru
plastik boru ile arasında kalan hava boşluğu sayesinde ısı, yolda
kaybedilmeden radyatöre ulaştırılır. Tesisat uygulamasında borunun
sivri cisimler tarafından zarar görmesini önler. Ileride herhangi bir
sebeple boruda sızdırma meydana geldiğinde boru kılıf içerisinden
çekilerek yeni boru ile değiştirilir.Sıcaksu, ısı kaynağından kolonlar
ile üst katlara ulaşır. Her dairede kollektör hattaki suyu ağızlari ile
yerden ısıtma borularına veya radyatörlere taşır. Borunun dönüs ağzı da
ikinci bir kollektöre girerek dönüş kolonuna ulaştırılır.
Bu borular
ayni zamanda sihhi tesisatta da kullanilmaktadir. Batarya terminali
ürünü ile sicak ve soguk kullanma suyu çikislari alinmaktadir.
|
| |
| Dikkat Edilmesi Gerekenler |
| |
Yerden döseme yapıldığında sap ile boru arasında hava boşlukları kalmamalıdır. Bu ısı perdesi oluşturup verimi düşürür.
Kolektör
giris ve çikış alt kismindaki 90° dönüslerdeki köse dönüs ürününün
arkasinda mutlaka takoz kullanilmalidir. Bu takoz ısınma soguma
esnasindaki genlesmedeki kirilma noktasi olmaktadir. Takoz bu
genlesmeyi önlemekte olup kirilmaya meydan vermemektedir.
Radyatör
yanindaki vanalarin giris agzi asagi bakmalidir. Bu sekilde boru 90°
açi yaparak montaj saglanir. Eger agiz duvara bakar ise açi 180°
olmaktadir. Küçük bir çapta bu kadar dönüs boru yapisina uygun
degildir. Bu durum boru moleküllerinde büyük bir gerilim olusturmakta
ve zayif nokta ortaya çikarmaktadir. Ortam sartlarina bagli olarak
boruda çatlamaya neden olabilecegi gibi basinç ve sicakliktaki
kontrolsüz artislar patlamaya neden olabilir.
Kilif borular
dösendiginde keskin dönüsler yapilmamalidir. Yapildigi taktirde boru
degisiminde yeni boru kilifa geçirilememektedir
|
| |
| Servis Ömrü |
| |
| 20
°C’de PN12,5 bar basinç altinda 50 yil garantilidir. Ürünün Standardi
içerisindeki grafikler incelendiginde 95 °C’de PN11 basinç altinda 50
yil ömür görülmektedir. Yine de grafikten elde edilen tablolarinda bu
garanti sözkonusu degildir. |
| |
| Sıkça Sorulan Sorular |
| |
1. PEX borulari nerelerde kullanilir?
Bu
borular özellikle isitma sistemlerinde kullanilmakla birlikte, sihhi
tesisatlarda da kullanilabilmektedir. Yerden isitma, radyatör girisleri
(mobil sistem) ana kullanim yerleridir.
2. PEX kaç çesittir? Aralarindaki farklar nelerdir?
PEX’in
a, b, c ve d tipleri vardir. Bunlarin hepsi ayni standarda göre teste
tâbi tutulmaktadir. Aralarindaki tek fark üretim yöntemleridir. PEXa
peroksit, PEXb silan, PEXc isinlama ve PEXd Azo yöntemi ile kroslink
olmaktadir.
3. Termoset ne demektir?
Plastiklerin
granül hale getirilip kullanilabilenlerine termoplastik,
kullanilamayanlarina termoset denilmektedir. PEX üretimde
sekillendikten sonra kroslink yapiya dönüsür. Polimer zincirleri yan
zincirler ile bag yapar ve tek bir molekül halini alir. Bu halinden
sonra tekrar yeni ürün olarak kullanilmasi mümkün degildir. Bundan
dolayi termoset grubuna dahil edilir.
4. Yerden isitmada boru döseme araliklari nekadar olacaktir?
Boru araliklari 10 cm olacaktir. Pencere ve balkon gibi isi kayiplarinin yüksek oldugu kisimlarda 5 cm olacaktir.
5. Bir m2’lik alana kaç metre boru gider?
Orta kisimda 10 m, pencere kenarinda 20 m.
6. 20 °C oda sicakliginda, 45 °C su’da isi transfer miktari nedir?
181 W/m2 , 24 °C odada 152 W/m2
7. Parke kaplarsam ne olur?
Seramikte hesaplanan deger verilen degerdir. Parkede bu deger %32, halida %25 ve laminantta %50 azalir.
8. PEX isi iletim katsayisi nedir?
λ=0,41 W/m.K
9. PEX uzama katsayisi nedir?
2.10-4 K-1
10. Ø16*2 borunun bir metresinde nekadar su vardir?
113 gr
11. Mobil sistemde borudaki su hizi nedir?
Bir dilimdeki su debisi 7,5 lt/h oldugundan 6 dilimli bir radyatörde hesaplanan hiz 0,65 m/s’dir.
12. Mobil sistemde azami boru uzunlugu nedir?
Bu
deger pompa basma gücüne baglidir. Burada kolektörden çikan borularin
çok farkli uzunluklarda olmamasina dikkat edilmelidir. Dikkat edilmez
ise kisa devre olur. Bu sistemde boru uzunlugundan ziyade her bir
agizdan dilim basina 7,5 lt/h akiskana göre vana ayarinin yapilmasi
önemlidir. Bu sisteme takilan küçük debi ölçerler ile saglanir.
13. Strofor yogunlugu ne olmalidir?
Strofor
yogunlugu (dansite) 16-18 gr/cm3 olmalidir. Sap üstü konulacak yük
miktari fazla ise yogunluk 20-22’ye çikarilmalidir.
14. Strofor kalinligi ne olmalidir?
Normal
katlarda strofor kalinligi 20 mm, toprak gibi yumusak zeminde 40 mm
uygulanmalidir. Strofor üzerine naylon branda serilmelidir. |
|
|
|
